Jak dbać o pępek noworodka? Zobaczcie!
Widać nóżki dziecka w czarno-biało-niebieskich skarpetkach. Mama trzyma za jedną stópkę, a w drugiej dłoni trzyma pudełeczko lanoliny

Co to jest pępek i kilka ciekawostek w tym temacie

Pępek to nic innego, jak blizna która jest pozostałością po odpadniętej pępowinie. Znajduje się w środkowym punkcie brzucha i jest delikatny. Dlatego tak ważna jest odpowiednia pielęgnacja pępka, szczególnie pielęgnacja pępka u noworodka.

Tuż po porodzie odcinana jest pępowina (żyła zapewniająca płodowi w macicy odżywianie i odprowadzająca produkty metabolizmu dziecka. Na początku jest krótka, rośnie wraz z dzieckiem i przez cały okres życia płodowego łączy dziecko z matką). Ale nie cała. Zostaje kawałeczek - tak zwany kikut pępowiny. Zabezpiecza się go specjalną zapinką, którą lekarz zdejmuje tuż przed opuszczeniem przez matkę i dziecko szpitala.

 

Na czarnym tle wizualizacja dziecka w brzuchu mamy - dziecko ma niebieskie kontury i pękowinę

Źródło: pixabay.com

 

Kikut odpada zazwyczaj po mniej więcej 15 dniach. Ale nie jest to zasada, która obowiązuje do każdego dziecka - bo dzieci są różne. Czasem proces gojenia się pępka trwa nieco dłużej. Nie można jednak samodzielnie kikuta odrywać, ponieważ może to przynieść powikłania. A tego chyba nikt by nie chciał. Jeśli coś nas niepokoi pamiętajmy, że jedyną osobą upoważnioną do odpowiedzi na nasze wątpliwości i do działania jest lekarz lub wykwalifikowana położna. Nigdy nie róbmy nic na własną rękę! Szczególnie przy tak delikatnej materii, jaką jest malutkie dziecko. O kikut należy dbać by nie doszło do zapalenia pępka czy ziarniniaka pępka. O tym jak to robić przeczytacie w dalszej części tekstu. 

 

 

Na czarnym tle stoi ciężarna kobieta z długimi, ciemnymi włosami, które zakrywają jej piersi

Źródło: pixabay.com

 

 

Bezpośrednio po urodzeniu dziecka pępowinę przecina się, a jej kikut zabezpiecza suchym, jałowym gazikiem. Początkowo kikut jest wilgotny i ma biało-niebieską barwę. Po mniej więcej dobie obkurcza się i wysusza. Zmienia też kolor - od teraz jest żółtobrązowy. Później staje się czarnobrązowy i taki już pozostaje.

Chcecie garść ciekawostek o pępkach? Na pewno! :) Zatem poniżej je znajdziecie. 

  • pępek może mieć różne kształty i być wklęsły lub wypukły (wystający). Są pępki duże, małe, w kształcie migdała czy prawie idealnie okrągłe. Są też pępki wąskie lub szerokie. Tak jak nie ma dwóch takich samych osób, tak nie ma dwóch identycznych pępków; 
  • czy to oznacza, że na zawsze pępek zostaje taki sam jak tuż po urodzeniu? Otóż nie - może on zmienić swój kształt, szczególnie u kobiet. Na przykład podczas ciąży dotychczas wklęsły pępek może stać się wypukły, a wypukły, na skutek rozciągania się i napinania skóry kobiety może się nieco spłycić - ale też nie na całą ciążę; 
  • Pępek jest jednym z tzw. miejsc o zmniejszonym oporze, w którym ściana jamy brzusznej jest słabsza i bardziej podatna na zmiany patologiczne takie jak przepuklina (za Wikipedią);
  • Pępek może także służyć do nieinwazyjnego, bezdotykowego mierzenia temperatury ciała, kiedy zastosowanie innych metod jest utrudnione lub niemożliwe; również operacje są prowadzone... przez pępek. Robi się w nim nacięcie i wprowadza sprzęt medyczny do jamy brzusznej (laparoskopia);
  • wypukły pępek jest uważany za defekt kosmetyczny, którego korekcję oferują kliniki chirurgii plastycznej;
  • niektórzy ozdabiają pępek kolczykami - piercing, lub przyklejają do niego specjalne kryształki czy aplikacje;
  • są ludzie którzy boją się pępków - cierpią na tzw. omfalofobię;
  • istnieje mit dotyczący pępka i choroby lokomocyjnej. Niektórzy wierzą, że zaklejanie dziecku pępka przed podróżą uchroni je od choroby lokomocyjnej.
  • ludzie czasem nie mają pępka. Dlaczego? Zwykle dlatego, że urodzili się z przepukliną pępkową lub rozszczepem powłok brzusznych i jako niemowlęta musieli przejść operację, wskutek czego ich naturalny pępek został chirurgicznie zaszyty;
  • w pępku żyją bakterie i jest ich naprawdę dużo. Co więcej, u każdego występują specyficzne, odpowiednie tylko dla danego człowieka; 
  • pępek to nasza pierwsza blizna;
  • a wiecie skąd się biorą kłaczki i brud w pępku? Jak podaje Wikipedia, w 2001 Karl Kruszelnicki Uniwersytetu w Sydney, w Australii, przeprowadził w tym kierunku badania. Kłaczki w pępku składają się głównie z włókien z ubioru zmieszanych z komórkami skóry oraz włosami. Kobiety mają tych kłaczków mniej, ponieważ ich włoski są delikatniejsze i krótsze; odwrotnie wygląda sytuacja u starszych mężczyzn, którzy mają ostrzejsze i liczniejsze włosy. Paprochy w pępku nie stwarzają żadnego zagrożenia dla zdrowia człowieka. Za te badania Kruszelnicki dostał Nagrodę Ig Nobla w 2002 (humorystyczne odpowiedniki Nagród Nobla za prace naukowe, które najpierw śmieszą, a potem skłaniają do myślenia oraz odkrycia, które nie mogą lub nie powinny być powtarzane, przyznawane przez czasopismo Annals of Improbable Research);
  • również za Wikipedią - Graham Barker z Perth w Zachodniej Australii jest wpisany do Księgi rekordów Guinnessa jako posiadacz rekordowo brudnego pępka. Barker akumulował kłaczki przez 20 lat, od 17 stycznia 1984; 
  • o pępku powstała ciekawa, bardzo bliskościowa książka dla dzieci - "Kuku i historia pępka" Moniki Kamińskiej z ilustracjami Andrzeja Tylkowskiego, którą wydała Mamania. Kuku na kilka dni zostaje sam z tatą. Jest smutny, bo mama nie zostawiła mu żadnej pamiątki, więc chłopiec boi się, że o niej zapomni. Wtedy tata przypomina, że przecież ma swój pępek – najlepszą i najtrwalszą pamiątkę po mamie! Wyciąga album ze zdjęciami i zaczyna wspominać czasy sprzed narodzin synka. Wzruszająca historia o tęsknocie, miłości i szczęściu.

 

Okładka książki "Kuku i historia pępka" na której widnieje ilustracja przedstawiająca mamę i synka

Klik

Jak dbać o pępek noworodka

Pielęgnacja pępka u noworodka w pierwszych dniach życia jest bardzo ważna. Jego przemywanie powinno odbywać się raz na dobę. Można do tego celu użyć antyseptyku np. octeniseptu, ale najlepiej posłużyć się po prostu... wodą i mydłem. Należy delikatnie przetrzeć skórę, wokół rany i ranę, a następnie osuszyć ją jałowym gazikiem. Kiedy nakładamy pieluszkę warto wybrać taką z wycięciem na pępek, lub zwykłą w odpowiedni sposób zsunąć i zawinąć. 

 

 

Dziecko tuż po urodzeniu w szpitalnym łóżeczku 

Źródło: pixabay.com

 

Co ciekawe, przebywanie noworodka z mamą w pierwszych dniach po porodzie znacząco zmniejsza ryzyko zakażenia pępka. Podczas częstych, bezpośrednich kontaktów matka przekazuje maluchowi normalną, niechorobotwórczą florę bakteryjną zabezpieczającą przed zakażeniem pępka.

Jeśli w ciągu dnia dojdzie do zabrudzenia pępka (wierzcie mi, noworodki potrafią się bardzo pobrudzić ;)) należy go oczywiście jak najszybciej oczyścić zwilżonym w wodzie gazikiem, a później osuszyć i zostawić nieosłonięty niczym do całkowitego wyschnięcia. Należy pamiętać, żeby niczym nie smarować kikuta pępowiny - ani kremami, ani alkoholem, fioletem gencjanowym czy jodyną. Nie można też nakładać na niego szczelnego opatrunku, który uniemożliwi skórze oddychanie. Jeśli zastosujemy alkohol, to może to przedłużyć czas odpadania kikuta pępowiny. Przy pielęgnacji kikuta pępowiny pamiętajmy - najważniejsze jest, aby był on czysty i suchy. Wg najnowszych wytycznych pępek można normalnie myć, a później delikatnie i dokładnie osuszyć. Nie zaobserwowano, aby zamoczenie kikuta pępowiny podczas kąpieli noworodka było niebezpieczne. Jego delikatne umycie wodą z mydłem jest nawet wskazane.

Warto też pamiętać, żeby wszystkie czynności przy dziecku wykonywać po uprzednim umyciu rąk ciepłą wodą z mydłem. Należy to zrobić zarówno przed przemywaniem dziecku pępka, jak i po nim. Nie można przecierać kikuta nawilżanymi chusteczkami dla dzieci. Kikut pępowinowy, tak jak już wspominałam, nie może być smarowany kremami i maściami, gdyż rana będzie się trudniej goiła. I jeszcze jedno - w myśl zasady "co za dużo to niezdrowo" warto pamiętać o umiarze. Czyszczenie raz dziennie (oczywiście za wyjątkiem momentów kiedy dziecko się ubrudzi) w zupełności wystarczy. Nadmierna antyseptyka niszczy niechorobotwórczą florę bakteryjną znajdującą się na skórze przy pępku. Nawet jeśli kikut będzie już mocno zaschnięty czy naderwany - dajmy mu odpaść samoistnie. Nie odrywajmy go! Pamiętajmy by maluszka ubierać w luźne ubranko - najlepiej jakiś kaftanik czy pajacyk tak - by ubranko nie uciskało pępka. Warto zadbać też o to, by tkaniny z których wykonane są ubranka były oddychające. 

Pamiętajmy też by nie układać dziecka na brzuszku póki kikut nie odpadnie. I bez obaw - zabiegi higieniczne wokół pępka noworodka nie bolą. Kikut nie jest unerwiony, podobnie dno pępka. Nie zwalnia to nas jednak z delikatności - w myśl zasady róbmy tak, żeby nie naderwać gojącego się strupka czy kikuta. 

Jak dbać o pępek niemowlaka, dziecka i dorosłego

Kiedy kikut pępowiny już odpadnie - wyłoni nam się klasyczny pępek. Przy okazji pielęgnacji należy ją przeprowadzać tak, jak w przypadku reszty powierzchni brzuszka. Miejmy przy okazji na względzie fakt, że w pępku wszelakie brudki łatwiej się zbierają. Do wydobycia brudków świetnie nadadzą się patyczki do uszu lekko zwilżone wodą. Jednak przy ich używaniu musimy zachować ostrożność. U dziecka i dorosłego warto po prostu myć pępek przy każdej kąpieli wodą i mydłem. A później dobrze osuszać ręcznikiem :) 

A jakie pytania mogą się w związku z pępkami pojawić? Zebraliśmy dla Was popularniejsze i po krótce na każde z nich odpowiadamy. 

Co zrobić kiedy widzimy zaczerwieniony pępek u niemowlaka?
- Czerwony pępek to często następstwo zakażenia bakteryjnego, które może powstać na skutek niewłaściwej pielęgnacji pępka lub kikuta pępowinowego. Czasami, kiedy kikut pępowiny już odpadnie, pępek jest zaczerwieniony, może też pobolewać. Może to świadczyć o wytworzeniu się w dnie pępka czerwonego, sączącego guzka. Jest to tak zwany „ziarniniak pępka”. To przerastająca, zakażona i niegojąca się tkanka ziarninowa. Można go leczyć antybiotykiem, ale nie zawsze daje to efekty. Sposobem na wyleczenie może też być wypalenie. Jeśli zauważymy cokolwiek niepokojącego warto się udać do lekarza! I to szybko. 

Co zrobić kiedy pępek noworodka ropieje? 

- Jeśli z pępka sączy się ropa, należy jak najszybciej udać się do pediatry lub innego lekarza. Może to świadczyć o infekcji. Tym bardziej jeśli pępek brzydko pachnie, a skóra wokół niego jest zaczerwienione. 

Co zrobić kiedy pępek noworodka krwawi?

- Przyczyny mogą być różne. Czasem krew może się pojawić przy okazji zabiegów pielęgnacyjnych. Jeśli jest to kilka kropel, niw ma powodów do większego zmartwienia. Należy przemyć krwawiące miejsce środkiem antyseptycznym, np. octaniseptem. Jeśli zaś dochodzi do tego ropienie czy brzydki zapach - może to świadczyć o infekcji. Wtedy kierunek jest jeden - lekarz. Jeśli krwawienie jest obfite, może to świadczyć o tym, że występują zaburzenia krzepnięcia. Nie obędzie się bez wizyty u lekarza i badań laboratoryjnych. 

Kiedy powinien odpaść pępek u noworodka?

- Zazwyczaj następuje to między 5 a 15 dniem po porodzie. Tak jak już wspominałam - może to potrwać nieco dłużej. Jeśli coś nas niepokoi - warto skontaktować się z lekarzem lub położną. 

Co może oznaczać wystający pępek u noworodka?

- Jeśli dziecko płacze, a pępek wtedy zaczyna się powiększać - idźcie do lekarza. To może być przepuklina. Brzmi trochę niepokojąco, ale wbrew pozorom jest to dość częsta dolegliwość u noworodków. Nie można jej jednak bagatelizować, ponieważ czasem może wymagać operacji.

Co jeśli z pępka noworodka wydostaje się żółta wydzielina? 

- Kiedy kikut pępowiny odpadnie mogą pojawić się niewielkie ślady krwi. To nie jest zbyt niepokojące zjawisko, podobnie jak odrobina żółtej lub przejrzystej wydzieliny. Jeśli to jednak nie minie - udajcie się do lekarza. 

 

 

Kobieta w ciąży - widać odsłonięty brzuch przewiązany wstążeczką

Źródło: pixabay.com

Dlaczego pępki są wypukłe lub wklęsłe

Pępek może mieć różne kształty, w zależności od tego, w jaki sposób skóra dziecka obrasta sznur płodowy jeszcze przed porodem.

  • Pępek wklęsły - taki kształt ma większość osób. Świadczy on o prawidłowym stanie wiązadeł pachwinowych i o tym, że mięśnie brzucha uformowały się w życiu płodowym w odpowiedni sposób.

 

Ciężarny brzuch na czarnym tle. Widać wypukły pępek

Źródło: pixabay.com

 

  • Pępek wypukły świadczy o tym, że np. w czasie gojenia się pępka pojawił się stan zapalny. Wystające pępki (dość rzadkie, taki ma jedna osoba na dziesięć) są pamiątką po niewielkich przepuklinach pępkowych lub łagodnych infekcjach w czasie gojenia. 

Jak dbać o higienę noworodka i niemowlaka

Warto postawić na kosmetyki naturalne. Takie, w których nie ma chemii, dzięki czemu są bezpieczniejsze. Można zainwestować od razu w cały zestaw kosmetyków, żeby nie biegać i nie myśleć, czy czegoś nie zapomnieliśmy :) 

Fajnie prezentuje się wspaniały zestaw wyprawkowy - pielęgnacja całego ciała od Derma Eco Baby.

 

 

Kosmetyki w tubkach stojące na białym tle, a obok pudełeczko z kartonu przewiązane wstążką z nazwą marki i narysowanym wózkiem

Klik

 

W zestawie znajdują się: Maść łagodząca Derma Eco Baby, Krem pielęgnacyjny Derma Eco Baby, Szampon/Mydło do kąpieli Derma Eco Baby, Chusteczki nawilżane Derma Baby oraz Derma Eco Baby Maść łagodząca. 

Zestaw do pielęgnacji małego ciałka od pierwszych dni życia ma też w swojej ofercie Hagi Cosmetics. 

 

 

Pudełeczko z narysowanym hipopotamem i napisem witaj w domu maluszku oraz z poukładanymi kosmetykami

Klik

 

Zestaw zawiera: naturalny krem pod pieluszkę z olejem konopnym, naturalną oliwkę do ciała z olejem makowym, naturalny krem do buzi i ciała z loejem morelowym, naturalne mydło dla dzieci z olejem ryżowym, naturalny żel do ciała i włosów z olejem ze słodkich migdałów. Zestaw zapakowany jest w pudełko i doskonale nadaje się na prezent powitalny nowego członka rodziny. Idealny na baby shower lub na pierwszą wizytę u młodych rodziców. 

Zwróćcie też uwagę na zestaw kosmetyków MammaBaby od Linea MammaBaby. Mydło Baby Margharita, Żel do kąpieli Baby Pasqualino, Szampon do włosów i żel pod prysznic Baby Giacomino, Migdałowy olejek do ciała Baby Guendalina - każdy produkt zawarty w tej kosmetyczce ma historię do opowiedzenia. Produkty są w małych rozmiarach, odpowiednie na podróże i idealne prezent dla noworodków. Doskonały zestaw do podróżowania samolotem – kosmetyczka i opakowania zgodne z obowiązującymi przepisami dotyczącymi transportu płynów. 

 

 

Kosmetyki w buteleczkach na tle ściany

Klik

 

I w końcu zestaw podróżny dla noworodka od Aleva. Idealny do podróży i wystarczająco mały, aby włożyć go do torebki lub torby na pieluchy! Zestaw podróżny zawiera: Żel do mycia ciała, Mleczko nawilżąjące do codziennej pielęgnacji, Łagodzący balsam do ciała, Bambusowe chusteczki nawilżane, próbka produktu Aleve Naturals. 

 

Kosmetyki w odcieniach zieleni zamknięte w pudełku z okienkiem

Klik

 

W ogóle to z marką Aleva Naturals wiąże się ciekawa historia. To wegańska marka stworzona przez farmaceutę i ojca, poszukującego najlepszych, naturalnych kosmetyków dla swojego synka, który miał problem z oddychaniem. Z 20-letnim doświadczeniem w branży kosmetyków dla dzieci i dorosłych, oraz wielką wiedzą na temat kultury lecznictwa ajurwedyjskiego, farmaceuta postanowił powrócić do swoich korzeni i stworzyć produkty najlepsze, najbardziej skuteczne i do tego w 100% wegańskie. Ayurveda to starożytna nauka życia (Ayur = życie, Veda = nauka lub wiedza), która została opracowana tysiące lat temu w Indiach, jeszcze przed współczesną medycyną i nadal jest jednym z najbardziej potężnych systemów leczenia zdrowia umysłu i ciała. Korzystając z ajurwedyjskiego przepisu, zagotował wodę z olejem eukaliptusowym i liśćmi mięty. Po tym jak syn wyzdrowiał, farmaceuta postanowił podzielić się swoim naturalnym środkiem z przyjaciółmi i rodziną. Stworzył krem ułatwiający oddychanie na bazie tych samych składników. Zachęta i wsparcie rodziny i przyjaciów, którzy widzieli efekty i dobre właściwości kremu sprawiły, że powstała marka Aleva Naturals.

Warto zawsze mieć w domu kilka kosmetyków, których może używać cała rodzina. Po pierwsze - olej ze słodkich migdałów, który w swojej ofercie ma np. marka Lullalove.

 

 

Olej ze słodkich migdałów w brązowej buteleczce z pipetą

Klik

 

Nawilży i odżywi skórę niemowlaka, a dorosłym pomoże w walce np. z rozstępami. Czysty olej ze słodkich migdałów stworzony dla skóry dorosłych i dzieci. Produkt w 100% naturalny. Powstaje z nasion drzew migdałowców. Zamknięty w pięknej buteleczce z ciemnego szkła z kroplomierzem. Do twarzy wystarczą dwie krople, aby wykonać nim wieczorny masaż. Ten rytuał wzmocni skórę, wygładzi ją i nawilży. Świetnie się wchłania. Odżywia również włosy. Nadaje się do olejowania włosów. Olej ze słodkich migdałów zawiera kwas oleinowy, linolowy oraz witaminy A, B1, B2, B6, D i E. Przywraca blask zmęczonej skórze. Może być stosowany na ciemieniuchę. Jest naturalnym emolientem, więc cudownie sprawdza się dla skóry niemowląt. Uelastycznia skórę, więc kochają go kobiety w ciąży. Może być stosowany na rosnący brzuszek i piersi, zapobiegając powstaniu rozstępów. Świetny do demakijażu.

Warto też mieć masło shea - jak te od marki Lullalove lub te od Mydlarni Cztery Szpaki.

 

 

Otwarte opakowanie masła shea - które jest lekko poskrobane w opakowaniu

Klik

 

Słynie z bogactwa nienasyconych kwasów tłuszczowych, dzięki czemu odmładza i nawilża skórę. Surowiec pochodzi z owoców drzewa masłosza parka, uznawanego za święte. Ma witaminy A,E, F. Jest źródłem kwasów oleinowego, palmitynowego, stearynowego oraz trójglicerydów - wosku i alantoiny. Nawilża i natłuszcza bardzo suchą skórę. Łagodzi skórę po ukąszeniu owadów. Niezastąpione zimą do ochrony skóry przed mrozem i wiatrem. Może być stosowane u dzieci - na całą skórę lub podrażnione miejsca np. pod pieluszkę. Tworzy barierę ochronną. Kawałek można także rozpuścić w ciepłej kąpieli. W kosmetyce wykorzystywane w kremach na rozstępy. Tu skoncentrowane, 100%! Może być stosowane w ciąży. Świetnie sprawdza się też na zniszczone końcówki włosów. Kosmetyk ma postać i kolor masła, a po ogrzaniu (np. w dłoniach) rozpuszcza się, głęboko się wchłania i odżywia skórę.

I w końcu czysta i hipoalergiczna lanolina od Lullalove. 

 

 

Czarno różowe pudełeczko z lanoliną

Klik

 

Ochrania, natłuszcza i wygładza skórę, pomaga też przy drobnych ranach, gdyż przyśpiesza ich gojenie. Co to takiego? Lanolina! Czysta lanolina stworzona ze szczególna myślą o niemowlętach, dzieciach i kobietach karmiących piersią. Jest także przebadana dermatologicznie i pod kątem czystości mikrobiologicznej. Lanolina uzupełnia barierę lipidową skóry, chroniąc przed wysuszaniem i pękaniem naskórka. Działa osłaniająco na uszkodzony naskórek, dlatego świetnie sprawdza się przy otarciach (nawet tych po butach) czy też popękanych kącikach ust lub płatków nosa, przy katarze. Jest praktycznie bezwonna, co ma szczególne znaczenia u dzieci, które często nie lubią różnych zapachów. Używana w okresie karmienia piersią pomaga zapobiec podrażnieniom, jakie mogą powstawać przy przystawianiu dziecka do piersi. Nie trzeba zmywać jej przed karmieniem. Jej stosowanie przynosi dużą ulgę i oszczędza niepotrzebnego stresu i bólu, jaki mógłby się pojawić przy poranionych brodawkach. Jest to produkt w 100% naturalny, beż żadnych dodatków. Lanolina pozyskiwana jest z wełny owiec w Australii i Nowej Zelandii. 

I to już wszystko. Mam nadzieję, że czegoś ciekawego się dowiedzieliście i wrócicie za tydzień, na kolejny wpis. Dobrego tygodnia! 

Dobre Liski | ul. Gruntowa 9/1 lok.2 | 15-706 Białystok | woj. podlaskie | Tel.: 694596187 | E-mail: kontakt@dobreliski.pl
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper Premium