Dziecko ugryzł kleszcz? Porady jak pozbyć się tego problemu!

Kleszcze u dzieci - co robić? 

Kleszcze to poważna sprawa. I nie można ich bagatelizować. Warto być świadomym, wiedzieć skąd się biorą i jak można się przed nimi chronić. Warto też wiedzieć jak postępować, kiedy już gdzieś kiedyś złapiemy kleszcza. Zacząć warto od tego, czym kleszcze są i jakie możemy spotkać w Polsce. 

Jak podaje Wikipedia kleszcz pospolity to gatunek pajęczaka z rodziny kleszczowatych. Żyje głównie w lasach, na paprociach, roślinach leśnych. Atakuje liczne ssaki (w tym człowieka) i ptaki. Nienassana samica osiąga długość 4 mm. Ssąca samica może zwiększyć swoją masę aż 200 razy! Może przenosić choroby takie jak borelioza, kleszczowe zapalenie mózgu, rzadziej tularemia, anaplazmoza i babeszjoza. Może wywoływać również niebezpieczne choroby bydła. Opisanych jest około 900 gatunków współczesnych kleszczy. Jak dalej możemy wyczytać w Wikipedii w Europie występuje około 70 gatunków, z czego w Polsce na stałe występuje 19 gatunków kleszczy (Ixodida). Część gatunków jest zawlekana okresowo, między innymi przez migrujące ptaki. 

Co ciekawe, najstarsze znane szczątki kleszczy znalezione zostały w bursztynie i pochodzą sprzed około... 99 milionów lat, z kredy! Należą do dwóch wymarłych rodzajów. Wszystkie pozostałe kopalne kleszcze, również kredowe, przypisane są do rodzajów współczesnych. Nie jest jasne kiedy i na jakim kontynencie kleszcze wyewoluowały. Współczesne hipotezy obejmują Gondwanę w permie, Afrykę Wschodnią w karbonie i Australię w dewonie. Jako ich żywicieli w mezozoiku rozważa się żółwie, gady ssakokształtne i opierzone dinozaury.

A czy jest coś, co kleszcza wabi? Otóż tak. To... zapach potu. Zawarty jest w nim kwas masłowy i amoniak, które są niczym lep na te pajęczaki. Kleszcze niestety są bardzo wytrzymałe. Wytrzymują i suszę, nawet długo trwającą, a nawet umiarkowane mrozy. Dojrzałe osobniki, te głodne, w stanie odrętwienia mogą przetrwać nawet 800 dni. Z kolei larwy i nimfy – do 500 dni. Jeśli wcześniej się na nie nie natkniemy i ich nie usuniemy, są w stanie żyć od 2 do 4 lat. 

I tutaj ciekawostka. Jeśli jakiegoś osobnika przyniesiemy na ubraniu do domu i wrzucimy je do pralki, to jest szansa, że w gorącej wodzie (minimum 60 stopni Celsjusza) mogą zakończyć swój żywot. Długie suszenie w wysokiej temperaturze też może pomóc. 

Według czeskich badań kleszcze wykazują preferencje odnośnie grupy krwi swoich ofiar. Częściej atakują osoby z grupą 0 i AB. Co ciekawe, najmniej atrakcyjne są dla nich kolory jaskrawe, neonowe. A jakie rośliny je odstraszają? Jak mówią różne źródła - czosnek, szałwia, mięta, lawenda, rozmaryn, nagietek czy pięknotka to jedne z najbardziej skutecznych roślin odstraszających kleszcze. Polecam też picie naparu z czystka. Kleszcze nie lubią też olejków - takich, które bazują na wyciągach z lawendy, drzewa herbacianego, trawy cytrynowej, cytryny czy eukaliptusa cytrynowego. 

No dobrze. A co zrobić jak kleszcz wbije się w ciało naszego dziecka? Liczy się czas. Im szybciej zlokalizujemy kleszcza i go usuniemy - tym lepiej. A jak to zrobić? Ważne, żeby go nie wykręcać, nie ściskać. Należy chwycić go jak najbliżej skóry pęsetą i pociągnąć do góry zdecydowanym ruchem. Pamiętajmy o zdezynfekowaniu miejsca ukłucia i obserwacji. Objawy, które powinny nas zaniepokoić to m.in. rumień, obrzęk czy gorączka. Pamiętajmy też, żeby skontaktować się z lekarzem, szczególnie jeśli mówimy o małym dziecku. Możemy też użyć specjalnego przyrządu do usuwania kleszczy.

Co zrobić, kiedy główka kleszcza zostanie? I co nas powinno zaniepokoić

Zaniepokoić powinien nas m.in. rumień wędrujący. To nic innego, jak czerwona plama rozszerzająca się wokół miejsca gdzie był wbity kleszcz. Niepokojące jest też opuchnięcie, zgrubienie skóry, swędzenie. Niedobrze też, jeżeli pojawią się objawy grypopodobne - czyli wystąpią bóle mięśni, stawów, głowy czy gorączka. O tym jak kleszcza wyjmować pisałam już powyżej. Ważne, żeby to był szybki, zdecydowany ruch, bez wykręcania. Nie należy też smarować kleszcza tłuszczem, alkoholem lub innymi substancjami. Może to spowodować jego wymioty, a to może zwiększyć ryzyko zakażenia.
A co jeśli kleszcz nie zostanie usunięty w całości? Co jeśli zostanie głowa? Po pierwsze - nie panikujcie. Nie wydłubujcie też pozostałości. Przede wszystkim należy zdezynfekować ranę i obserwować. A najlepiej dodatkowo udać się również do lekarza, żeby rzucił na wszystko fachowym okiem.

Warto też wiedzieć jakie są objawy boreliozy u dziecka. Przede wszystkim warto wiedzieć, że objawy mogą być różnorodne, a rumień wędrujący wcale nie musi wystąpić. U dzieci może on nie być aż tak charakterystyczny i pojawia się częściej w okolicach głowy i szyi. Tak jak wspomniałam, mogą pojawić się objawy grypopodobne, a przy tym problemy z koncentracją, snem, drażliwość, problemy z pęcherzem, a nawet zmiany w zachowaniu. Co to oznacza? Warto zaznaczyć, że dziecko może być apatyczne i rozdrażnione, a także nadwrażliwe na różne bodźce.  

Warto zapobiegać - czyli ochrona przed kleszczami u ludzi i zwierząt

No dobrze. A jak zabezpieczać się od kleszczy? Najpopularniejszym sposobem są różnego rodzaju spreje, których na rynku mamy naprawdę dużo. Możecie też użyć naturalnych chusteczek na komary i kleszcze od marki Tickless.

[product id="42593"]

Chusteczki TICKLESS® Citronella na komary i kleszcze to w 100% bezpieczny i naturalny sposób na ich odstraszanie. Składnikami aktywnymi chusteczek są naturalne olejki eteryczne, które działają odstraszająco na kleszcze i komary, posiadają odświeżający zapach oraz są przyjazne dla skóry. Zawierają naturalne olejki eteryczne: citronella z Jawy, trawa cytrynowa indyjska, mięta pieprzowa i lawenda. Są w 100% bezpieczne: bez parabenów, bez DEET, bez alkoholu. To skuteczna ochrona przed komarami i kleszczami. Są szybkoschnące i przyjazne dla skóry – nie pozostawiają tłustej warstwy. Są również biodegradowalne – wykonane z naturalnych włókien celulozowych. To co je również wyróżnia to fakt, że są wygodne do użycia w podróży. To produkt wegański, nie testowany na zwierzętach. Opakowanie zawiera 20 sztuk. Składniki aktywne (naturalne olejki eteryczne) sprawiające, że chusteczki są skuteczne to:

• Olejek z citronelli (ceylońskiej i jawajskiej) – odstrasza komary i kleszcze
• Olejek z trawy cytrynowej indyjskiej – naturalny repelent o świeżym zapachu
• Olejek lawendowy – łagodzi skórę, działa relaksująco
• Olejek miętowy – odświeżający i odstraszający owady

A jak ich używać? Nic prostszego. Należy przetrzeć bezpośrednio odsłoniętą skórę, aby stworzyć naturalną barierę ochronną. Odświeżający zapach olejków eterycznych pomaga odstraszyć niechciane owady i kleszcze - bez użycia ostrych i drażniących substancji chemicznych.

Zerknijcie też na ultradźwiękowe urządzenie chroniące przed kleszczami Tickless Kid.

[product id="30374"]

To urządzenie chroniące przed kleszczami. Przeznaczone jest dla dzieci w każdym wieku, może być również stosowane przez osoby dorosłe. Urządzenie nie wymaga włączania/wyłączania, pozostaje aktywne przez co najmniej 6 miesięcy. Emituje ono impulsy ultradźwiękowe o częstotliwości 40 kHz. Są one całkowicie nieszkodliwe dla ludzi oraz zwierząt domowych, blokują jednak główny narząd zmysłowy kleszczy – narząd Hallera, wykorzystywany do namierzenia żywiciela. Gdy kleszcz znajdzie się w zasięgu ultradźwięków emitowanych przez TICKLESS będzie zdezorientowany i nie wyczuje swojej ofiary. Skuteczny obszar ochrony to promień o długości około 1,5m. Urządzenie nie wykorzystuje substancji toksycznych/chemicznych i jest całkowicie bezpieczne dla zwierząt domowych oraz ludzi (w tym kobiet w ciąży, małych dzieci, osób z rozrusznikiem serca itp.). Jak go używać? Wystarczy zawiesić je przy dziecku i nie zakrywać. Ultradźwięki powinny móc swobodnie się rozchodzić. Aby aktywować urządzenie należy wyjąć zawleczkę - zamruga wówczas dioda. Pozostanie ono aktywne przez co najmniej 6 miesięcy, nie można go wyłączyć. Wilgoć go nie uszkadza, należy jednak unikać bezpośredniego kontaktu z wodą. W przypadku zawilgocenia lub zamoczenia, należy pozostawić urządzenie do wyschnięcia w przewiewnym miejscu. Należy okresowo sprawdzać aktywność urządzenia (po naciśnięciu przycisku dioda powinna wyraźnie zamrugać). Po zdjęciu TICKLESS, użytkownik nie jest chroniony, dlatego należy:

• sprawdzić otoczenie, w którym przebywacie bez TICKLESS (kleszcze mogły być tam już wcześniej, szczególnie jeśli macie psa lub kota)
• każdorazowo należy sprawdzić użytkownika po powrocie do domu pod kątem kleszczy, które mogły się na nim znaleźć przypadkowo.

Ochrona nie jest skuteczna, gdy TICKLESS jest mokry - pamiętajcie, aby po powrocie do domu pozostawić urządzenie do wyschnięcia.
Bateria jest jednorazowa, niewymienna. Po jej wyczerpaniu urządzenie nie chroni przed kleszczami oraz nie nadaje się do dalszego użytkowania.

Zerknijcie też na ultradźwiękowe urządzenie chroniące przed kleszczami TICKLESS® Kid Pro.

[product id="34201"]

Skuteczność ochrony potwierdzono badaniami. Tickless Kid Pro dedykowany jest dla dzieci powyżej 3 roku życia i emituje impulsy ultradźwiękowe o częstotliwości 40 kHz. Gdy kleszcz znajdzie się w zasięgu ultradźwięków emitowanych przez Tickless będzie zdezorientowany i nie wyczuje swojej ofiary. Skuteczny obszar ochrony to promień o długości około 2,5 metra. Zwiększone napięcie zasilania głośniczka zapewnia wyższą amplitudę emitowanych przez niego ultradźwięków, dzięki czemu urządzenie ma większy obszar skutecznego działania, a emitowane ultradźwięki ciężej wytłumić. Tickless Kid Pro posiada wbudowany polimerowy akumulator litowo-jonowy. Jest to jeden z najnowocześniejszych typów akumulatora, który gwarantuje dużą ilość cykli ładowania (~300), niewielki spadek pojemności i brak efektu pamięciowego. W pełni naładowane urządzenie funkcjonuje 7-14 dni.

Mamy też ultradźwiękowe urządzenie chroniące przed kleszczami TICKLESS® Human.

[product id="30377"]

TickLess Human przeznaczony jest dla osób dorosłych. Urządzenie wymaga włączania poprzez naciśnięcie przycisku (dla osób niechcących pamiętać o konieczności włączenia urządzanie przed wyjściem z domu polecane jest urządzenie Baby/Kid). Urządzenie emituje impulsy ultradźwiękowe o częstotliwości 40 kHz. Warto przypomnieć, że są one nieszkodliwe dla ludzi oraz zwierząt domowych, blokują jednak główny narząd zmysłowy kleszczy – narząd Hallera. TickLess wykazuje również skuteczność w ochronie przed pchłami. Skuteczny obszar ochrony to promień o długości około 2 metrów.

Marka ma w ofercie również ultradźwiękowe urządzenie chroniące przed kleszczami Tickless Run.

[product id="35644"]

Tickless Run powstał z myślą o biegaczach. Montowany jest do sznurówki buta. Jest ultralekki, dzięki czemu nie przeszkadza w bieganiu. Jest odporny na zachlapania i posiada akumulator, który możecie wielokrotnie naładować (~300 cykli ładowania, brak efektu pamięci, aktywność 7-14 dni po naładowaniu). Montowany jest do sznurówki buta i posiada funkcję nocnej lokalizacji. W urządzeniu możesz włączyć migającą diodę, sprawi ona, że będziesz widoczny/a podczas nocnych biegów. Urządzenie można wyłączyć trzykrotnym szybkim naciśnięciem przycisku, włączyć zaś jednokrotnym długim naciśnięciem. O pomyślnym wyłączeniu informuje czterokrotne naprzemienne mignięcie zielonego i czerwonego światła, o włączeniu czterokrotne mignięcie światła o barwie czerwonej lub zielonej, w zależności od poziomu naładowania. Możecie sprawdzić jego działanie w dowolnym momencie po jednorazowym naciśnięciu przycisku. Cztery mignięcia diody zielonej oznaczają, że urządzenie jest naładowane, a 4 mignięcia diody czerwonej wskazują, że ładowanie urządzenia jest poniżej 30% i należy je naładować. Po osiągnięciu poziomu krytycznego przez akumulator, urządzenie wyłącza się. Aby sprawdzić czy urządzenie działa naciśnij przycisk - 4 mignięcia diody informują, że urządzenie jest aktywne. Jeśli dioda się nie zapala, oznacza to, że akumulator jest rozładowany i należy naładować urządzenie.

Są też wersje dedykowane dla zwierząt. To ultradźwiękowe urządzenie chroniące przed kleszczami Tickless Pet oraz ultradźwiękowe urządzenie chroniące przed kleszczami Tickless Pet Mini.

[product id="41437, 39922"]

Obydwie wersje przeznaczone są dla psów i kotów, ale mogą je stosować również ludzie. 

Jest też w końcu ultradźwiękowe urządzenie chroniące przed kleszczami i pchłami TICKLESS® Home.

[product id="40803"]

Chroni ono przed kleszczami i pchłami, które znalazły się w domu, np. gdy:

• przynieśliśmy pasożyta do domu na ubraniu,
• nasze zwierzę przyniosło go na sobie (np. gdy nie miało założonego TICKLESS Pet/Mini podczas spaceru),
• kleszcz lub pchła była już w domu (kleszcze mogą przetrwać bez pożywienia nawet 2 lata, pchła około 100 dni).

TICKLESS Home wkładamy do gniazdka, działa na obszarze około 30m2, nie należy go zakrywać(tak aby nie ograniczać swobodnej emisji ultradźwięków). Urządzenie emituje impulsy ultradźwiękowe o częstotliwości 40 kHz. Impulsy blokują narząd Hallera u kleszczy - który kleszcze wykorzystują do namierzania żywiciela. W momencie gdy narząd Hallera jest zablokowany, kleszcze nie są w stanie skutecznie polować. Działa również na pchły które posiadają podobny narząd zmysłowy jak kleszcze! Należy umieścić urządzenie w gniazdku, znajdującym się blisko legowiska pupila. Delikatne światło wskazuje na pracę urządzenia, które po włączeniu emituje cichy dźwięk. Zalecane jest ciągłe stosowanie w celu zmaksymalizowania wydajności. Nie należy przykrywać urządzenia, ponieważ zakłóci to emitowane przez nie fale ultradźwiękowe. Za pomocą przycisku, umieszczonego na przednim panelu, można włączyć i wyłączyć funkcje oświetlenia nocnego oraz nastawić 3 różne poziomy natężenia światła. Z tej funkcji można korzystać także wtedy, gdy ochrona ultradźwiękowa jest wyłączona.

A jeśli nie chcecie używać tego typu urządzeń, możecie zainwestować w naturalny spray Biotrio na wózek, fotelik i ubrania od Bubble&CO. 

[product id="12125"]

Bezpieczny, o zapachu tymianku i pomarańczy spray posiadający właściwości dezynfekujące, relaksujące, odstraszające komary i neutralizujące nieprzyjemne zapachy. Oprócz zawartego alkoholu, który pełni rolę składnika odkażającego, spray został stworzony tylko i wyłącznie z naturalnych składników. Jest doskonałą mieszanką tymianku, który działa uspokajająco i wyciszająco, miodły indyjskiej posiadającej doskonałe właściwości odstraszające komary i owady oraz oleju z gorzkiej pomarańczy, który neutralizuje nieprzyjemne zapachy. Spray na owady i kleszcze jest alternatywą dla tradycyjnych środków odkażających i odstraszających komary i owady. Nie należy go stosować bezpośrednio na skórę dziecka. Przeznaczony do spryskiwania tkanin, odzieży, wózka, fotelika samochodowego lub innych powierzchni, z którymi dziecka ma bezpośredni kontakt. Produkt wzbogacony o naturalne składniki:

• tymianek i limonen, posiadają właściwości relaksujące i uspakajające
• olej z miodły indyjskiej (olej neem) odstrasza komary i owady
• olej z gorzkiej pomarańczy (olej z bergamotki) neutralizuje nieprzyjemne zapachy.

I to tyle na dziś. Do poczytania!  

Autorem tekstu jest:

Urszula Kowalewska

Dziennikarka, blogerka, mama dwóch chłopców. Zakochana w kocykach, otulaczach i kreatywnych zabawkach. Lubi testować produkty, a później dzielić się wiedzą z czytelnikami bloga.